Yevmiye Defteri Nedir? Nasıl Tutulur?
Yevmiye defteri, işletmenin tüm mali işlemlerinin tarih sırasına göre kaydedildiği birincil muhasebe defteridir. Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve Vergi Usul Kanunu (VUK) gereği bilanço usulüne tabi her işletme yevmiye defteri tutmak zorundadır. Bu defter, muhasebe sisteminin temel taşı olarak kabul edilir ve diğer tüm defterlerin kaynağını oluşturur.
Yevmiye Defterinin Önemi
Yevmiye defteri, işletmenin mali geçmişinin kronolojik hikâyesidir. Her bir mali olay — satış, alış, ödeme, tahsilat — bu deftere kayıt edilir ve aşağıdaki işlevleri yerine getirir:
- Birincil kaynak: Tüm muhasebe kayıtlarının ilk girildiği yerdir
- Yasal delil: Vergi denetimlerinde ve ticari uyuşmazlıklarda kanıt niteliği taşır
- Hata tespiti: Çift taraflı kayıt mantığı sayesinde borç-alacak dengesi kontrolü yapılır
- Denetim izi: Mali işlemlerin izlenebilirliğini sağlar
Yevmiye Maddesi Nasıl Yazılır?
Her yevmiye kaydı (maddesi) aşağıdaki bilgileri içerir:
| Bileşen | Açıklama |
|---|---|
| Madde numarası | Sıra numarası (1'den başlar, dönem boyunca artar) |
| Tarih | İşlemin gerçekleştiği tarih |
| Borçlu hesap | Borçlandırılan hesap kodu ve adı |
| Alacaklı hesap | Alacaklandırılan hesap kodu ve adı |
| Tutar | İşlem tutarı (borç = alacak olmalı) |
| Açıklama | İşlemin kısa tanımı |
Örnek Yevmiye Kaydı
Bir müşteriden 10.000 TL nakit tahsilat yapıldığında:
- Borç: 100 Kasa Hesabı — 10.000 TL
- Alacak: 120 Alıcılar Hesabı — 10.000 TL
- Açıklama: ABC Ltd. Şti. fatura tahsilatı
Çift Taraflı Kayıt Yöntemi (Muzaaf Usul)
Yevmiye defterinin temelini çift taraflı kayıt yöntemi oluşturur. Bu yönteme göre her mali işlem en az iki hesabı etkiler: biri borçlanır, diğeri alacaklanır. Borçlar toplamı her zaman alacaklar toplamına eşit olmalıdır.
Bu denklik, mali tablolardaki tutarlılığı garanti eder ve hataların erken tespitini mümkün kılar.
Yevmiye Defteri Kayıt Kuralları
- Kayıtlar tarih sırasına göre yapılmalıdır
- Her maddenin borç ve alacak toplamı eşit olmalıdır
- Kayıtlar silinmez ve kazınmaz — düzeltme yeni madde ile yapılır
- Boş satır bırakılmaz, sayfalar numaralandırılır
- Açılış kaydı dönem başında, kapanış kaydı dönem sonunda yapılır
e-Defter ile Yevmiye Defteri
e-Defter uygulaması kapsamında yevmiye defteri XBRL-GL formatında elektronik ortamda tutulur. Kâğıt defterlerdeki fiziksel kısıtlamalar ortadan kalkar; arama, filtreleme ve raporlama kolaylaşır. e-Defter PRO, muhasebe yazılımınızdaki verileri otomatik olarak yevmiye defterine dönüştürür ve GİB onayına hazırlar.
Son güncelleme: 22 Nisan 2026 — e-Defter PRO İçerik Ekibi