XBRL-GL Formatı Nedir? e-Defter ile İlişkisi

XBRL-GL (eXtensible Business Reporting Language — Global Ledger), muhasebe ve finansal verilerin standart bir XML yapısında ifade edilmesini sağlayan uluslararası veri formatıdır. Türkiye'de GİB tarafından zorunlu kılınan e-defter uygulamasında yevmiye defteri ve defteri kebir dosyaları bu formatta oluşturulur.

XBRL Nedir?

XBRL, finansal raporlama verilerinin makine tarafından okunabilir, paylaşılabilir ve analiz edilebilir hale getirilmesi amacıyla geliştirilen bir açık standarttır. Dünya genelinde 60'tan fazla ülkede kullanılan XBRL, iki ana bileşenden oluşur:

• XBRL FR (Financial Reporting): Mali tablolar için (bilanço, gelir tablosu)
• XBRL GL (Global Ledger): Muhasebe defteri kayıtları için (yevmiye, defteri kebir)

Türkiye'de e-defter uygulaması XBRL-GL taksonomisini kullanır.

XBRL-GL'nin Teknik Yapısı

XBRL-GL dosyası, XML tabanlı bir belge olup aşağıdaki ana bölümlerden oluşur:

Dosya Başlığı (Header)

• Defter türü (yevmiye / defteri kebir)
• Dönem bilgisi
• Mükellef bilgileri (VKN, unvan)
• Oluşturma tarihi ve yazılım bilgisi

Hesap Girişleri (Account Entries)

• Hesap kodu ve adı
• Borç / alacak tutarları
• İşlem tarihi ve açıklaması
• Belge referansları (fatura no, fiş no vb.)

Doğrulama Kuralları

GİB, XBRL-GL dosyalarının geçerliliğini Schematron kuralları ile denetler. Bu kurallar şunları kontrol eder:

• Borç-alacak dengesi
• Zorunlu alanların doluluğu
• Hesap kodlarının Tek Düzen Hesap Planı uyumluluğu
• Tarih ve dönem tutarlılığı

Neden XBRL-GL?

e-Defter PRO ve XBRL-GL

e-Defter PRO, muhasebe yazılımınızdan gelen verileri otomatik olarak XBRL-GL formatına dönüştürür. GİB Schematron kurallarına uygunluk kontrolü yaparak hatalı dosya oluşumunu engeller. 50'den fazla muhasebe yazılımıyla uyumlu çalışan e-Defter PRO, format dönüşüm sürecini tamamen otomatikleştirir.

Son güncelleme: 22 Nisan 2026 — e-Defter PRO İçerik Ekibi